Zadośćuczynienie a odszkodowanie różnice
zadośćuczynienie a odszkodowanie różnice
Instytucje odszkodowania i zadośćuczynienia są charakterystyczne dla postępowań związanych z wypadkami. W języku potocznym często używa się tych pojęć zamiennie.

Wspólną cechą zarówno odszkodowania, jak i zadośćuczynienie, jest ich charakter kompensacyjny. Zasadnicza odmienność wyraża się jednak w tym, że o ile pierwsze służy naprawieniu szkody, o tyle zadośćuczynieniu służy naprawieniu krzywdy. O tyle o ile np. jesteśmy w stanie ocenić uszkodzenia po zalaniu mieszkania i wycenić koszty naprawy (odszkodowania), o tyle np. w przypadku śmierci bliskiej osoby, oceniamy krzywdę (psychiczną). Warto wiedzieć, że sam fakt, że straciliśmy kogoś z rodziny nie powoduje automatycznie, że przysługuje nam roszczenie o zadośćuczynienie. Prawo określa kto dla zmarłego był osobą bliską, a następnie weryfikuje jaka była więź pomiędzy tymi osobami. W toku postępowania może się okazać, że pomimo śmierci żony, małżonkowie od kilku lat nie zamieszkiwali razem, nie współżyli a może dodatkowo jeszcze żywili do siebie urazę. Sąd musi zatem poczynić własne ustalenia i zweryfikować, czy roszczenie zasługuje na uwzględnienie.

Problematyka odszkodowania i zadośćuczynienia jest zatem ściśle skorelowana z pojęciem szkody i krzywdy. W literaturze dokonuje się wyróżnienia szkody materialnej i niematerialnej, utożsamiając tę drugą z krzywdą.

Zgodnie z art. 445 § 1 Kodeksu cywilnego „sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę”. Zadośćuczynienie dotyczy krzywdy, której doznał poszkodowany na skutek naruszenia jego dobra osobistego. Krzywda może przyjąć postać cierpień fizycznych, moralnych (np. trauma po stracie bliskiej osoby, ból po doznaniu wypadku). Jest kategorią subiektywną, niewymierną, co rodzi problemy związane z wymierzeniem zadośćuczynienia. Podstawą ustalenia jego wysokości jest ustalenie zakresu krzywdy. Zadośćuczynienie ma więc czynić „zadość” poczuciu krzywdy.

Odszkodowanie z kolei ma na celu naprawienie szkody materialnej, a więc przyświeca mu wyrównanie strat w majątku poszkodowanego. Tytułem przykładu szkody materialnej można wskazać uszkodzenie samochodu czy zalanie mieszkania. Ustalenie wysokości odszkodowania z reguły nie nastręcza większych trudności. Na różnice między odszkodowaniem a zadośćuczynieniem często wskazuje orzecznictwo sądowe. Przykładowo wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi, który wskazał, że odszkodowanie ma służyć wyrównaniu uszczerbku majątkowego powstałego w majątku poszkodowanego na skutek szkody, z kolei zadośćuczynienie to forma wyrównania strat moralnych, krzywdy, bólu poprzez wypłatę stosownej sumy pieniężnej. Choć zadośćuczynienie ma przede wszystkim charakter kompensacyjny, nie można go utożsamiać z odszkodowaniem. (Wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dn. 2 września 2013 r. I ACa 351/13).


skontaktuj sie z nami - pomagamy zawodowo

ocenaocenaocenaocenaocena (5.0) czytajCzytaj więcejczas Opublikowano: 2018-10-15